Ruimte voor defensie nodig, maar goede afspraken met Gelderland ook
Het kabinet heeft 19 december 2025 besloten waar in Nederland welke activiteiten van Defensie worden uitgebreid. Dat staat in het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD). Voor Gelderland zijn er geen grote verschillen tussen het eerdere conceptprogramma en het definitieve programma zoals het kabinet dat nu heeft vastgesteld. Op het conceptprogramma diende de provincie eerder een zienswijze in. De punten uit die zienswijze blijven dan ook staan.
Gedeputeerde Staten vinden het versterken van onze nationale en Europese veiligheid en weerbaarheid heel belangrijk in deze tijd van toenemende internationale spanningen. Tegelijkertijd vinden zij dat Defensie goede, heldere afspraken met provincie Gelderland moet maken voor zorgvuldige uitvoering over vier punten.
1. Overeenkomst
Het ministerie van Defensie en de provincie Gelderland hebben afgesproken begin 2026 een bestuurlijke overeenkomst te ondertekenen. Daarin komt te staan dat meer defensieactiviteiten in Gelderland er niet toe mogen leiden dat bestaande knelpunten groter worden, bijvoorbeeld de beschikbaarheid van energieaansluitingen of te veel stikstof op de Veluwe.
Defensie mag nadelige gevolgen van die activiteiten niet afschuiven op andere opgaven of initiatiefnemers in Gelderland. Ook niet als Defensie ruimere bevoegdheden krijgt op grond van de Wet op de defensiegereedheid (Wodg).
2. Provinciale wegen
In Zeewolde (Flevoland) komt een grote kazerne voor 7.000 manschappen. De toegangswegen tot die kazerne lopen voornamelijk door Gelderland. Tot de kazerne in Zeewolde klaar is (naar verwachting in 2040), zullen de kazernes in Ermelo en Stroe intensiever worden gebruikt. Daarom willen we afspraken met het Rijk maken over de bereikbaarheid. Naar schatting is er 200 miljoen euro nodig voor het nemen van doorstromingsmaatregelen op de provinciale wegen.
3. Afstemming met gemeente
Gedeputeerde Staten vinden het belangrijk dat lokale aandachtspunten worden afgestemd met de gemeenten die het betreft. Daarom vragen we Defensie om de bestuurlijke overeenkomst aan te vullen met afspraken over:
- de impact die de stapeling van defensieactiviteiten op de militaire luchthaven Deelen heeft.
- de impact van een grotere geluidsbelasting op bestaande en nieuw te bouwen woningen rondom artillerie schietkamp ’t Harde en het infanterie schietkamp Harskamp. Daarbij moeten beide activiteiten naast elkaar kunnen bestaan.
- de uitwerking van het intensiever gebruik van de kazernes in Ermelo en Stroe, tot de centrale kazerne in Zeewolde gereed is. En afspraken over de vestiging van het Korps Mariniers in Nieuw Milligen.
- de uitwerking van de plannen rondom ’t Harde, waaronder het rangeerterrein (raccordement).
4. F-35 op Lelystad Airport
In het NPRD worden F-35 gevechtsvliegtuigen gestationeerd op Lelystad Airport. Wat dat betekent voor Gelderland is onbekend, er is nog geen duidelijkheid over de vliegroutes. De Commissie voor de milieueffectrapportage (mer) en de Adviescommissie uitvoering Programma Luchtruimherziening concluderen dit ook.
Wij vragen om duidelijkheid hierover voordat het kabinet onomkeerbare besluiten neemt over militaire en mogelijk ook vakantievluchten vanaf Lelystad Airport.
