Bescherm de jonkies

Het is weer de tijd van het jaar: het broedseizoen is aangebroken. Tijdens het broedseizoen worden in natuurgebieden veel jonge dieren geboren. Deze jonkies zijn kwetsbaar en hebben rust en ruimte nodig om te kunnen opgroeien. Menselijk gedrag, vaak onbewust, verstoort deze rust.
Gepubliceerd op: 27-maart-2026

Met de oproep Bescherm de jonkies vragen natuurorganisaties aan wandelaars, fietsers, hondeneigenaren en mensen die op het water varen of sporten in het broedseizoen om bewust en zorgvuldig met de natuur en de dieren die daar leven om te gaan. Helpt u ook mee?  

Rust tijdens het broedseizoen 

Rekening houden met dieren in het broedseizoen betekent: op de paden blijven, honden aan de lijn houden, afstand houden tot oevers en rustig varen. Dit geeft rust voor vogels, maar ook voor zoogdieren zoals reeën en hazen. Zo dragen mensen die in de natuur wandelen, fietsen of varen bij aan ruimte voor nieuw leven in de Nederlandse natuur.  

Het broedseizoen is nu! Vanaf het vroege voorjaar zoeken veel dieren hun partner, bouwen ze nesten, leggen ze eieren en krijgen ze jongen. Vogels en wilde dieren zijn tijdens deze periode met hun jonkies extra kwetsbaar en gevoelig voor verstoring. In deze tijd broeden de meeste vogelsoorten. Sommige soorten beginnen eerder, zoals de blauwe reiger en de bosuil. Sommige soorten gaan zelfs langer door, zoals enkele zangvogels.  

Hond aanlijnen 

Voor hondeneigenaren geldt, dat zij met een kleine aanpassing een groot verschil kunnen maken. Boswachter Otto de Kat van Natuurmonumenten: “Hoe lief of rustig uw hond ook is, een rondsnuffelende hond laat geursporen achter die voor andere dieren een duidelijk signaal van gevaar vormen. Dieren kunnen daardoor schrikken of gebieden mijden, ook als de hond al lang weer weg is.” Het gevolg hiervan is stress bij vogels en zoogdieren zoals reeën, hazen, vossen en dassen. Ook als een hond een dier niet vangt, kan de stress die ontstaat ervoor zorgen dat ouders hun nest verlaten of jongen niet overleven. Door uw hond aan te lijnen, helpt u dit te voorkomen.    

Wat kunt u zelf doen om de jonkies te beschermen?  

  • Gaat u wandelen in een natuurgebied? Blijf dan op de aangegeven paden.  
  • Gaat u zwemmen of varen? Blijf dan uit de oever. 
  • Gaat u wandelen met de hond? Houd uw hond dan aangelijnd.

Campagne Bescherm de jonkies

Bescherm de jonkies campagne is het initiatief van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en LandschappenNL, en wordt financieel ondersteund door Collectief Natuurinclusief en communicatief door provincies, natuurorganisaties, recreatieschappen, toerisme en recreatie branche, gebruikersgroepen en andere organisaties.