Openbaar vervoer Achterhoek/Rivierenland
In december 2009 werd Arriva de winnaar van de aanbesteding van het openbaar vervoer in Achterhoek/Rivierenland. Dit betekent dat dit bedrijf vanaf december 2010 in deze gebieden het openbaar verzorgt.
De wet bepaalt dat overheden, dus ook de provincie Gelderland, verplicht zijn het openbaar vervoer Europees aan te besteden. Hierbij gaat het niet om de vraag wie de provincie het liefst als vervoerder heeft, maar om wie het beste aanbod doet.
Gelijke kansen
Alle vervoerders krijgen dezelfde kansen, waarbij de vraag niet zodanig mag zijn dat een bepaalde vervoerder in het voordeel is. Dit betekent dat reizigers na iedere aanbesteding te maken kunnen krijgen met een nieuwe vervoerder. Dit gebeurde bijvoorbeeld onlangs in Overijssel waar Connexxion nu nog rijdt, maar waar Syntus het vervoer over gaat nemen. In Groningen en Drenthe heeft Qbuzz het vervoer overgenomen van Arriva.
Aanbesteden zinvol
Dat aanbesteden zinvol is leren de ervaringen elders in het land. Het vervoer werd beter, er kwam meer vervoer voor de beschikbare middelen of het vervoer werd goedkoper (hetzelfde vervoer voor minder geld). Ook uit metingen blijkt dat reizigers tevredener zijn over het vervoer in de gebieden waar het openbaar vervoer is aanbesteed.
Hoe werkt de aanbesteding?
In februari 2009 heeft de provincie een Strategische Visie vastgesteld. Hierin zijn de de uitgangspunten opgenomen voor de aanbesteding. Belangrijk zijn een goede ontsluiting van steden en een goede beschikbaarheid van openbaar vervoer op het platteland (de zogenaamde basismobiliteit). Daarnaast zijn sociale veiligheid, personeelsbeleid en duurzaamheid belangrijke criteria.
- Bijdrage provincie
Op basis van de Strategische Visie, gekoppeld aan een vast bedrag dat door de provincie voor het openbaar vervoer beschikbaar is gesteld, is aan de vervoerders gevraagd een offerte te doen die hieraan beantwoordt. In het geval van Achterhoek/Rivierenland is de bijdrage van de provincie 22,1 miljoen per jaar. - Kwaliteit van aanbiedingen
Er is geen sprake van een selectie op prijs, maar er is alleen gekeken naar de kwaliteit van de aanbiedingen. Dit betekent dat niet de goedkoopste offerte wint, maar de vervoerder die het meeste vervoer biedt voor het beschikbare geld. De vervoerders konden scoren op de onderdelen vervoerplan, marketing en CO2 reductie. - Vervoerplan
In de aanbesteding is het vervoerplan het belangrijkste onderdeel. In het vervoerplan geeft de vervoerder aan waar, in welke frequentie en met welk materieel het openbaar vervoer wordt uitgevoerd. Provinciale Staten hadden aangegeven dat het onderdeel basismobiliteit een zeer belangrijk uitgangspunt in de afweging moet zijn. Met name het vervoer voor kernen met meer dan 1.500 inwoners is hierbij genoemd.
Beoordeling en beoordelingsteam
De provincie heeft vier offertes van hoog niveau ontvangen. Een team, aangevuld met deskundigen op verschillende onderdelen, heeft de biedingen beoordeeld. Het team bestond uit medewerkers van de Stadsregio Arnhem Nijmegen en de provincie Gelderland. Daarnaast zijn de regio Achterhoek en de regio Rivierenland op belangrijke onderdelen betrokken geweest bij de beoordeling.
Om de objectiviteit te waarborgen is een onafhankelijk bureau ingehuurd om de beoordeling te begeleiden. Deskundigen zijn ingehuurd op de onderdelen vervoerplan, CO2-reductie, marketing en de samenwerking op het spoor Arnhem - Winterswijk. Op de onderdelen vervoerplan en CO2-reductie scoorde Arriva beter dan Syntus en de eindscore was voor Arriva het hoogst.
Relaties
De provincie Gelderland heeft de afgelopen jaren met alle vervoerders een goede relatie opgebouwd, zowel met Arriva, Connexxion, Syntus en Veolia. Bij de aanbesteding gaat het echter niet om opgebouwde relaties en ervaringen, maar om de vervoerder die het beste aanbod doet voor de komende periode van tien jaar.
Consequenties voor het personeel
Wettelijk is vastgesteld dat het personeel grotendeels overgaat naar de nieuwe vervoerder. Hiervoor staan richtlijnen in de Wet personenvervoer 2000. Daarnaast heeft de provincie in deze aanbesteding extra aandacht geschonken aan het belang van het personeel bijvoorbeeld waar het gaat om sociale veiligheid.